festgrupa | Konserwatorski program ochrony i zagospodarowania Pomnika-Mauzoleum bitwy pod Ostrołęką – na obszarze XIX-wiecznych fortyfikacji ziemnych w Ostrołęce
160
single,single-portfolio_page,postid-160,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-9.4.2,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive
 

Konserwatorski program ochrony i zagospodarowania Pomnika-Mauzoleum bitwy pod Ostrołęką – na obszarze XIX-wiecznych fortyfikacji ziemnych w Ostrołęce

Data:

2009

Date
Category
KONSERWATORSKIE STUDIA DOSTĘPNOŚCI INWESTYCYJNEJ
About This Project

Pomnik-Mauzoleum Bitwy pod Ostrołęką położony jest na terenie XIX- wiecznego fortu rosyjskiego obecnie nazywanego Fortem Bema. Teren opracowania zlokalizowany jest u zbiegu ulic Warszawskiej i Stacha Konwy. Pomnik-Mauzoleum stanowi jeden z niewielu zachowanych przykładów kubaturowych budynków z okresu dwudziestolecia międzywojennego upamiętniających martyrologię narodu polskiego. O jego wyjątkowości, w odniesieniu do innych planowanych i realizowanych przed drugą wojną światową pomników i mauzoleów, stanowi wkomponowanie w założenie o historycznej funkcji militarnej. Realizacja pomnika-mauzoleum z jednej strony stanowiła kompozycyjne uzupełnienie osiowego założenia fortecznego z drugiej zaś strony poprzez dominującą na carskim fortem bryłę symbolizowała walkę i ostateczne zwycięstwo nad zaborcą. Osiowy charakter założenia pomnikowego wraz z majdanem fortu oraz otaczającymi go wałami tworzyć miały zespół charakterze memoratywnym jako oprawę imprez masowych o patriotycznym wymiarze. Pamiętać należy, że realizacja pomnika czyniąca z obiektu o funkcji niegdyś obronnej miejsce upamiętnienia czynu patriotycznego przyczyniła się istotnie do zachowania substancji zabytkowej fortu.

W dokumentacji sformułowano zasady ochrony konserwatorskiej oraz wskazanie możliwości zagospodarowania obszaru XIX-wiecznego fortu wraz z wytycznymi do odbudowy pomnika-mauzoleum w Ostrołęce. Przy założeniu zachowania należnej powagi miejsca pochówku żołnierzy poległych w bitwie pod Ostrołęką i upamiętnienia wydarzeń wojny polsko-rosyjskiej 1831 roku, przewidziano udostępnienie w obiekcie mauzoleum stałej ekspozycji poświęconej powstaniu listopadowemu, ze szczególnym uwypukleniem uwarunkowań historycznych, okoliczności i przebiegu bitwy pod Ostrołęką. Na podstawie przeprowadzonych studiów zachowanych materiałów archiwalnych a także analiz porównawczych dopuszczone zostały w nowej realizacji elementy o charakterze współczesnym. Uznano, że nowe budowle i elementy w historycznej tkance oraz przestrzeni kulturowej są naturalnym przejawem ewolucji funkcjonalnej i zmieniających się potrzeb użytkowych, a w związku z tym uzupełnienia zabytkowych struktur powinny nosić wyraźne znamiona obecnych czasów i być harmonijnie skomponowane z zabytkowym otoczeniem.

W oparciu o sformułowane w programie wytyczne konserwatorskie projekt ukończenia obiektu uwzględniający zaadaptowanie istniejącej substancji budowlanej wykonała pracownia KAPS Architekci. W 2012 roku zakończono realizację projektu „Ponarwie. Konserwacja i rewitalizacja fortu ziemnego i pomnika – mauzoleum poległych w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 roku”.

 

Zespół autorski:

dr hab. inż. arch. Molski Piotr

dr inż. arch. Górski Marcin

dr inż. arch. Rytel Grzegorz

inż. Dobrowolski Leszek

mgr inż. arch. Kaliński Daniel

mgr inż. arch. Kinsner Paweł

mgr Wap Anatol